Przedwczesna utrata zęba mlecznego to jego utrata 3–4 lata przed czasem fizjologicznej wymiany, czyli rok wcześniej w stosunku do terminu fizjologicznej resorpcji korzeni. Najczęstszą przyczyną przedwczesnej utraty zębów mlecznych są powikłania próchnicy, takie jak: zgorzel miazgi, zapalenie ozębnej, zapalenie okolicy okołowierzchołkowej, zmiany okołowierzchołkowe, ropnie, zapalenie kości. Wśród innych przyczyn wymienia się urazy mechaniczne oraz torbiele. Bezpośrednim skutkiem przedwczesnej utraty zęba mlecznego jest zahamowanie wzrostu kości wyrostka zębodołowego szczęki lub części zębodołowej żuchwy w obszarze brakującego zęba. Powstanie luki w obrębie łuku zębowego prowadzi do różnego rodzaju przemieszczeń zębowych, takich jak przesunięcie zębów wzdłuż łuku, rotacje, nachylenia. Skutkiem tego są wady zębowe, w tym stłoczenia wtórne, nieprawidłowości zębowe dotyczące czasu i miejsca wyrzynania zębów stałych, przesunięcia linii pośrodkowej łuku, efekt Godona. Następstwem przedwczesnej utraty zębów mlecznych jest również nasilenie wad zgryzu już istniejących oraz zaburzenia czynności narządu żucia: żucia, wymowy, połykania.

Cel

Celem pracy było przedstawienie skutków przedwczesnej utraty zębów mlecznych oraz określenie wskazań do postępowania profilaktycznego.

Materiał i metody

Przeprowadzono przegląd piśmiennictwa w języku polskim i angielskim w latach 2006–2017 w obrębie baz PubMed, PBL, Embase, Scopus. Słowem kluczowym była przedwczesna utrata zębów mlecznych.

Wyniki

Przedstawiono następstwa przedwczesnej utraty poszczególnych grup zębów mlecznych oraz na podstawie zebranego piśmiennictwa sformułowano wskazania do postępowania profilaktycznego.

Wnioski

Z przeprowadzonej analizy wysunięto wniosek, że ze względu na różnorodność następstw przedwczesnej utraty zębów mlecznych w wielu przypadkach wskazana jest opieka ortodontyczna mająca na celu zminimalizowanie skutków przedwczesnej utraty zębów mlecznych.