Wstęp

Powstawanie zawiązków zębów stałych oraz ich wędrówka w kości zakończona ukazaniem się w jamie ustnej w ściśle określonym miejscu i czasie to proces długotrwały i skomplikowany. Okres wymiany uzębienia mlecznego na stałe jest kluczowy w kształtowaniu się prawidłowych zależności w łukach oraz relacji międzyłukowych. Trwa on około sześciu lat. W tym czasie ujawnia się większość zaburzeń rozwojowych.

Cel

Celem pracy było zbadanie, jaka kolejność wymiany zębów mlecznych na stałe jest w bocznych segmentach szczęki spotykana najczęściej, a także zanalizowanie czynników wpływających na występowanie różnic w tym zakresie. Podjęto również próbę oceny skutków klinicznych dwóch wzorów, według których wymieniają się zęby tego obszaru.

Materiał i metody

Materiał stanowiły kartoteki pacjentów będących w wieku między dziesiątym a dwunastym rokiem życia, leczonych w poradni ortodontycznej w Opolu, a w szczególności ich zdjęcia pantomograficzne.

Wyniki

Badanie pokazało, że w całej grupie częściej występuje wymiana według wzoru 4–5–3. Jednak podział według płci ujawnił znaczące różnice: u 68,9% chłopców zęby w szczęce wymieniały się w tej właśnie kolejności, natomiast u 55,8% dziewcząt według wzoru 4–3–5.

Wnioski

W literaturze specjalistycznej częściej spotyka się pogląd, że prawidłowa wymiana powinna się odbywać w kolejności 4–3–5. Wyrzynanie się kła przed drugim przedtrzonowcem może sygnalizować zaburzenia dotyczące drugich przedtrzonowców. Kolejność wymiany zębów powinna być szczegółowo monitorowana przez klinicystów jeszcze na etapie przederupcyjnym, gdyż wczesna i umiejętna interwencja może przyczynić się do prawidłowego ustawienia zębów w łukach oraz prawidłowych relacji międzyłukowych.