Jednym z etapów rozwoju narządu żucia jest okres późnego dzieciństwa, w którym rozpoczyna się wymiana uzębienia mlecznego na stałe. Zjawiskiem prawidłowym jest występowanie pomiędzy górnymi siekaczami przyśrodkowymi przestrzeni określanej jako diastema fizjologiczna oraz ustawienie tych zębów w protruzji i dystoinklinacji, z czym wiąże się popularne określenie tej fazy jako okres ,,brzydkiego kaczątka”. Cel. Głównym celem pracy była ocena warunków zgryzowych u dzieci szkolnych w wieku 8 lat. Celem dodatkowym – określenie częstości występowania przedwczesnej utraty mlecznych zębów trzonowych i kłów.

Materiał i metody. Badaniem przeglądowym objęto 305 dzieci szkolnych w wieku 8 lat. Badanie kliniczne obejmowało ocenę zewnątrzustną twarzy i wewnątrzustną zgryzu dziecka. Wyniki. Zgryz prawidłowy odnotowano u 17,4 proc. badanych. W większości przypadków występowały również prawidłowe cechy zewnątrzustne. Różnie nasilona wada zgryzu dotyczyła 82,6 proc. dzieci. Najczęstszymi wadami zgryzu były stłoczenia zębów oraz wady klasy II – odpowiednio 61,6 proc. i 11,8 proc. badanych. Najczęściej występującą diastemą była diastema rozbieżna, co stanowi cechę charakterystyczną u dzieci w tym okresie rozwojowym. Znaczący jest fakt przedwczesnej utraty mlecznych kłów i zębów trzonowych. Brak mlecznych kłów stwierdzono u co trzeciego dziecka, natomiast nieobecność mlecznych zębów trzonowych aż u co drugiego badanego. Wnioski. Analiza warunków zgryzowych u dzieci w wieku 8 lat wskazuje na wysokie występowanie wad zgryzu oraz uwidacznia potrzebę szerszego dostępu do świadczeń ortodontycznych dla pacjentów w okresie ,,brzydkiego kaczątka’’. Wskazuje również na konieczność prowadzenia działań zapobiegających lub przerywających rozwój wady zgryzu we wczesnym okresie wymiany uzębienia mlecznego na stałe. (Masłowska-Kasowicz A, Nowicka- Dudek K, Zadurska M, Shybinsky V, Lesitskiy M, Chukhray N. Częstość występowania wad zgryzu u dzieci w okresie ,,brzydkiego kaczątka’’. Forum Ortod 2019; 15: 14-26).