Alkoholowy zespół płodowy (Fetal Alcohol Syndrome, FAS) jest zespołem somatycznych i neurologicznych wrodzonych nieprawidłowości występujących u dzieci matek, które podczas ciąży piły alkohol. Zarówno metanol, jak i jego główny metabolit aldehyd octowy powodują zaburzenia rozwojowe płodu. Na pełnoobjawowy FAS składają się charakterystyczne nieprawidłowości budowy twarzoczaszki, niedobór wzrostu oraz wagi, a także zmiany w budowie i funkcjach ośrodkowego układu nerwowego. FAS to choroba nieuleczalna i najcięższa forma wśród zaburzeń rozwojowych wynikających z ekspozycji na alkohol w czasie ciąży. W Polsce według danych szacunkowych Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA) trzy na tysiąc urodzeń może być dotkniętych FAS. Do dziś nie określono dawki alkoholu, która byłaby bezpieczna dla płodu i każda jego ilość niesie ryzyko wystąpienia zaburzeń w rozwoju dziecka.

Cel

Celem pracy jest przybliżenie problematyki występowania alkoholowego zespołu płodowego, przedstawienie jego objawów oraz metod diagnostycznych na podstawie analizy dostępnej literatury.

Materiał i metody

Przeprowadzono przegląd piśmiennictwa w oparciu o bazy danych: PubMed, Scopus, Dentistry & Oral Sciences Source, Polska Bibliografia Lekarska, z wykorzystaniem słów kluczowych: FAS, Fetal Alcohol Syndrome, facial abnormalities, prenatal alcohol exposure. Do analizy wybrano 35 artykułów z lat 1968–2016 w językach polskim i angielskim.

Wnioski

Mimo że do pełnej diagnostyki alkoholowego zespołu płodowego stosuje się w Polsce precyzyjny czterocyfrowy formularz, FAS stanowi nadal trudne wyzwanie diagnostyczne, a jego prawidłowe rozpoznanie wymaga współpracy specjalistów z wielu dziedzin medycyny.